Peru pogoda styczeń — przewodnik po porze deszczowej

Styczeń w Andach pachnie i paruje mokrą ziemią. W Andach trwa pora deszczowa, w amazońskiej dżungli panuje wilgotny upał, a wybrzeże i pustynie pozostają gorące, suche i nudne. W styczniu Peru nie ma jednej pogody — i właśnie dlatego warto wiedzieć co czeka w każdym z trzech regionów.

Peru pora deszczowa — co to oznacza w praktyce

Szczyt pory deszczowej w Andach i Amazonii oznacza wysokie stany rzek, podtopienia, osuwiska i czasowe zamknięcia dróg. W Amazonii lasy zalewowe są częściowo pod wodą. W górach potoki zmieniają bieg, zbocza tracą stabilność, a przejazd między regionami potrafi zostać sparaliżowany z dnia na dzień.

Zaczyna się okres, o którym mało kto pisze uczciwie: pora największej niestabilności zboczy.

To moment, kiedy most potrafi zniknąć w jedną noc, droga między miastami zostać odcięta przez lawinę błotną, a Machu Picchu na kilka dni stracić połączenie z resztą kraju. Dlatego styczeń nie jest miesiącem dla osób uzależnionych od sztywnego planu. W Peru o tej porze roku trzeba zostawić sobie przestrzeń na opóźnienia, i kolejne opóźnienia… aż po całkowite odwołania.

Temperatury w Peru w styczniu — Costa, Sierra i Selva

Peru to kraj ekstremalnych różnic wysokości, a w styczniu odczuwa się je szczególnie mocno. Możesz spędzić poranek w amazońskiej dżungli w Puerto Maldonado (183 m n.p.m. / 600 ft), gdzie temperatura przekroczy 30 °C / 86 °F, a kilka godzin później wylądować w Cusco (3399 m n.p.m. / 11 152 ft), gdzie w porze deszczowej bywa zaledwie 12–20 °C / 54–68 °F. W Peru zmienia się nie tylko krajobraz. Zmienia się też ciśnienie, wilgotność, odczuwalna temperatura i tempo, w jakim organizm musi się adaptować.

Dlatego podróży po Peru nie planuje się wyłącznie według mapy, ale według wysokości, regionu i pory roku. Kraj dzieli się na trzy wielkie strefy geograficzne: Costa (wybrzeże), Sierra (Andy) i Selva (Amazonia).

COSTA — wybrzeże Pacyfiku (Lima, Paracas, Nazca, Trujillo)

Peruwiańskie wybrzeże to wąski pas pustyni oddzielający Andy od Oceanu Spokojnego. W styczniu trwa tu pełnia lata — gorące powietrze znad oceanu miesza się z suchym klimatem pustyni, a opady należą do rzadkości.

Lima (region Lima) — 154 m n.p.m. / 505 ft
Stolica Peru położona nad Oceanem Spokojnym i największe miasto kraju.
Temperatura w styczniu: 19–28 °C / 72–82 °F. Gorąco i wilgotno, ale prawie nigdy nie pada deszcz.

Paracas (region Ica) — 5 m n.p.m. / 16 ft
Nadmorskie miasteczko na skraju pustyni, znane z rezerwatu przyrody i kolonii ptaków morskich.
Temperatura w styczniu: 21–30 °C / 70–86 °F. Słonecznie, bardzo sucho i często mocno wietrznie.

Nazca (region Ica) — 520 m n.p.m. / 1706 ft
Pustynne miasto znane z tajemniczych geoglifów — linii Nazca widocznych z kosmosu.
Temperatura w styczniu: 18–30 °C / 64–86 °F. Bardzo gorąco i sucho przez większość dnia.

Trujillo (region La Libertad) — 34 m n.p.m. / 112 ft
Duże kolonialne miasto na północnym wybrzeżu Peru, w pobliżu ruin Chan Chan i Huacas del Sol y de la Luna.
Temperatura w styczniu: 21–28 °C / 70–82 °F. Ciepło i wilgotno, zwykle bez opadów.

Costa pozostaje najbardziej stabilnym klimatycznie regionem Peru w styczniu. Podczas gdy w Andach trwa pora deszczowa, a w Amazonii rzeki wylewają z koryt, wybrzeże funkcjonuje niemal bez zmian. Dlatego wielu podróżników zaczyna zimową trasę przez Peru właśnie tutaj.

Peru pogoda styczeń — temperatury na wybrzeżu

Miasto	Wysokość	Temp. max	Temp. min	Opady	Wiatr	Charakter
Lima	154 m	26–28 °C / 79–82 °F	19–20 °C / 66–68 °F	praktycznie zero	umiarkowany	gorąco, wilgotno, bez deszczu
Paracas	5 m	26–27 °C / 79–81 °F	20–21 °C / 68–70 °F	śladowe	silny	słonecznie, wietrznie — wiatr codziennie
Ica / Huacachina	406 m	30–32 °C / 86–90 °F	18–20 °C / 64–68 °F	zero	słaby	najgorętsze miejsce Costy w styczniu
Nazca	520 m	26–28 °C / 79–82 °F	16–18 °C / 61–64 °F	śladowe	umiarkowany	gorąco w dzień, chłodne noce
Trujillo	34 m	24–27 °C / 75–81 °F	18–19 °C / 64–66 °F	śladowe	umiarkowany	ciepło, wilgotno, przyjemnie

Andy to inny świat. Dosłownie.

SIERRA — Andy (Cusco, Machu Picchu, Arequipa, Puno, Huaraz)

Andy to górski kręgosłup Peru i jeden z najbardziej złożonych systemów klimatycznych na Ziemi. W styczniu wilgotne masy powietrza znad Amazonii unoszą się nad zboczami gór, gdzie szybko się ochładzają i kondensują. Dlatego w porze deszczowej opady (i pioruny) w Andach pojawiają się nagle i potrafią być bardzo intensywne.

Cusco (region Cusco) — 3399 m n.p.m. / 11 152 ft
Dawna stolica imperium Tawantinsuyu i jedno z najważniejszych miast Andów.
Temperatura w styczniu: 12–20 °C / 54–68 °F. Cusco leży w wysokogórskiej dolinie otoczonej pasmami Andów, dlatego lokalna pogoda może zmieniać się kilka razy w ciągu dnia. Słońce potrafi mocno nagrzać miasto, ale gdy nad dolinę napływa wilgotne powietrze z dżungli, temperatura szybko spada i pojawiają się krótkie burze z intensywnymi opadami.

Machu Picchu / Aguas Calientes (region Cusco) — 2040 m n.p.m. / 6693 ft
Aguas Calientes ma jeden z najbardziej wilgotnych mikroklimatów w regionie Cusco, bo leży dokładnie na styku wysokich Andów i wilgotnej Amazonii. Ten rejon nazywa się ceja de selva (brama dżungli, a dokładnie brew dżungli).
Temperatura w styczniu: 17–26 °C / 63–79 °F. Ciepło i bardzo wilgotno. Połączenie aż trzech rzek — Vilcanoty, Alcamayo i Aguas Calientes — wąskiej doliny oraz wilgotnego powietrza napływającego znad Amazonii sprawia, że w okolicy niemal codziennie pojawiają się mgły i przelotne deszcze.

Arequipa (region Arequipa) — 2335 m n.p.m. / 7660 ft
Drugie co do wielkości miasto Peru, położone u stóp wulkanów El Misti, Chachani i Pichu Pichu.
Temperatura w styczniu: 14–23 °C / 57–73 °F. Mimo pory deszczowej opady w Arequipie są zwykle słabsze niż w innych częściach Andów. Miasto leży w cieniu opadowym gór, dlatego wiele dni pozostaje bardzo ciepłych i słonecznych, a deszcze pojawiają się rzadko i przelotnie.

Puno / Jezioro Titicaca (region Puno) — 3827 m n.p.m. / 12 556 ft
Wysokogórskie miasto nad jeziorem Titicaca, najwyżej położone jezioro żeglowne świata.
Temperatura w styczniu: 5–17 °C / 41–63 °F. Duża powierzchnia jeziora wpływa na lokalny klimat — dni bywają chłodne i wietrzne, a pogoda potrafi zmieniać się szybko. W porze deszczowej nad regionem często pojawiają się spektakularne burzowe chmury.

Huaraz (region Ancash) — 3052 m n.p.m. / 10 013 ft
Górskie miasto u stóp Kordyliery Białej (Cordillera Blanca), jednego z najważniejszych rejonów alpinistycznych Ameryki Południowej.
Temperatura w styczniu: 10–20 °C / 50–68 °F. W dzień umiarkowanie ciepło. W porze deszczowej wilgotne powietrze znad Amazonii napływa nad pasmo Cordillera Blanca, gdzie kondensuje nad lodowcami i wysokimi szczytami. Dlatego popołudniowe opady w regionie są częste.

Peru pogoda styczeń — temperatury w Andach

Miasto	Wysokość	Temp. max	Temp. min	Opady	Charakter
Cusco	3 399 m	14–19 °C / 57–66 °F	4–7 °C / 39–45 °F	bardzo wysokie — połowa miesiąca z deszczem	środek pory deszczowej, mgły, burze po południu
Machu Picchu / Aguas Calientes	2 040 m	20–26 °C / 68–79 °F	12–15 °C / 54–59 °F	wysokie, codzienne mgły	ceja de selva — najwilgotniejszy mikroklimat
Arequipa	2 335 m	20–23 °C / 68–73 °F	8–10 °C / 46–50 °F	niskie — cień opadowy gór	wyjątek w Andach — często słonecznie
Puno / Titicaca	3 827 m	12–17 °C / 54–63 °F	2–5 °C / 36–41 °F	umiarkowane	zimno, wietrznie, spektakularne chmury burzowe
Huaraz	3 052 m	15–20 °C / 59–68 °F	5–8 °C / 41–46 °F	wysokie po południu	Cordillera Blanca w chmurach, trekking zamknięty

Amazonia peruwiańska to ok. 780 000 km².

SELVA — Amazonia (Puerto Maldonado, Iquitos, Tarapoto, Pucallpa)

Amazonia zajmuje prawie 60% powierzchni Peru i jest jednym z najbardziej różnorodnych biologicznie obszarów na Ziemi. W styczniu rzeki stają się głównymi drogami regionu, a wiele terenów dostępnych jest wyłącznie łodzią.

Puerto Maldonado (region Madre de Dios) — 183 m n.p.m. / 600 ft
Miasto w południowej Amazonii i jedna z głównych bram do rezerwatów Tambopata i Manu.
Temperatura w styczniu: 24–32 °C / 75–90 °F. Gorąco, bardzo wilgotno i duszno. Bliskość Andów sprawia, że nad region często napływają burzowe chmury znad gór.

Iquitos (region Loreto) — 104 m n.p.m. / 341 ft
Największe miasto świata bez połączenia drogowego, położone w sercu Amazonii.
Temperatura w styczniu: 24–31 °C / 75–88 °F. Stały tropikalny upał i wysoka wilgotność. W porze deszczowej poziom rzek i ich dopływów znacząco rośnie.

Tarapoto (region San Martín) — 356 m n.p.m. / 1168 ft
Miasto w górnej Amazonii, znane z wodospadów, plantacji kakao i kawy.
Temperatura w styczniu: 22–32 °C / 72–90 °F. Położenie na styku Andów i Amazonii sprawia, że nad region często napływają wilgotne masy powietrza znad dżungli, przynosząc burze.

Pucallpa (region Ucayali) — 154 m n.p.m. / 505 ft
Duże miasto portowe nad rzeką Ucayali i ważne centrum kultury Shipibo-Konibo.
Temperatura w styczniu: 23–33 °C / 73–91 °F. Upał tropikalny i wysoka wilgotność przez większość dnia. Wysoki poziom rzeki Ucayali ma duży wpływ na rytm życia miasta.

Peru pogoda styczeń — temperatury w Amazonii

Miasto	Wysokość	Temp. max	Temp. min	Opady	Charakter
Puerto Maldonado	183 m	30–31 °C / 86–88 °F	21–22 °C / 70–72 °F	szczyt roku — 343 mm/mies. — tyle co Warszawa w pół roku	najwilgotniejszy miesiąc, rzeki wylewają
Iquitos	104 m	29–32 °C / 84–90 °F	22–23 °C / 72–73 °F	aż 89% dni z deszczem *Wanderlog/NASA MERRA-2	gorąco, duszno, rzeka Amazonka rośnie
Tarapoto	356 m	28–32 °C / 82–90 °F	18–20 °C / 64–68 °F	wysokie, burze znad Andów	styk Andów i dżungli — intensywne burze
Pucallpa	154 m	28–33 °C / 82–91 °F	20–22 °C / 68–72 °F	wysokie	rzeka Ucayali wysoka — rytm miasta zmienia się